علم مراقبت های تسکینی دستخوش پیشرفت های سریعی شده است، به ویژه با پیشرفت در مداخلات دارویی برای کمک به کنترل درد مزمن و علائم ناراحت کننده. این جنبه حیاتی و ضروری از بهینه سازی کیفیت زندگی بیماران ، به عنوان یک تخصص پرستاری شناخته شده است.

تعریف پرستاری تسکینی:

همانطور که میدانیم پرستاری به وضعیت انسان در زمان بحران سلامتی توجه دارد و جوهره آن در طبیعت انسان گره خورده است. اما فعالیت پرستاری و مراقبت های تسکینی ترکیبی پیچیده از مهارت‌های مختلف عملی و ویژگی‌های شخصی است که با هم در یک رشته التقاطی پیوند خورده‌اند که ذاتاً تعریف آن دشوار است.  یک تعریف ساده تر و امروزی تر این است که “کاهش رنج های بیمار، نه برای درمان”

نقش پرستاری تسکینی:

«شامل انجام فعالیت هایی است که به سلامت و بهبودی بیمار یا به مرگ مسالمت آمیز کمک می کند. »

پرستاری و مراقبت های تسکینی شامل ارزش گذاری تمام ویژگی ها و تجربیات گذشته فرد است. این نیاز به نگرش و رویکردی دارد که فراتر از تشخیص و مشکل فوری پزشکی است. دستیابی به این امر مستلزم سطحی از تماس انسانی شخصی با فرد در حال مرگ است که فراتر از وظایف و رویه‌هایی است که اغلب می‌توانند بر کارهای روزمره تسلط داشته باشند. در واقع هم علم است و هم هنر! همچنین بر عادی بودن و کیفیت زندگی تاکید دارد. (کیفیت زندگی را به حداکثر می رساند و رنج را کاهش می دهد)

کاهش درد و رنج از طریق تشخیص و درمان پاسخ‌های انسانی به مسائل بهداشتی ، یک کارکرد ضروری پرستاری است.

برای پرستاران، پاسخ انسانی پدیده ای پیچیده است که جنبه های فیزیکی، اجتماعی، عاطفی و معنوی وجود را در بر می گیرد. هنگامی که پرستار تسکینی بیمار و خانواده را در رابطه پرستار و بیمار می شناسد، ارزش ها، باورها، تجارب گذشته و اهداف همه طرفین ظاهر می شود و مراقبت های آینده از مدیریت علائم گرفته تا دستورالعمل های پیشرفته، انتخاب های درمانی و مراقبت در زمان مرگ را بکار می گیرد.

در آخر باید بدانیم که هدف مراقبت تسکینی، پیشگیری و تسکین رنج و حمایت از بهترین کیفیت زندگی ممکن برای بیماران و خانواده‌هایشان است، صرف نظر از مرحله بیماری یا نیاز به درمان‌های دیگر است.

رادیوتراپی یا پرتودرمانی ، روشی برای مبارزه با سلول‌های سرطانی است. در این روش، از ذرات پرانرژی و امواج قدرتمند مانند اشعه‌ی ایکس، اشعه‌ی گاما و سایر موارد برای یونیزه کردن و تخریب سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود.

چرا پرتـودرمانـی ؟

شیوه‌ی انجام رادیوتراپی می‌تواند متفاوت باشد. درواقع، انواع مختلفی از رادیوتراپی وجود دارند که با توجه به شرایط بیمار، موثر‌ترین آن‌ها برای درمان انتخاب می‌شود.

پرتودرمانی به دلایل مختلف مورد استفاده قرار می گیرد :

درمان قطعی :

بسیاری از سرطان ها با پرتودرمانی به تنهایی یا درکنار سایر روش های درمانی مثل جراحی و شیمی درمانی، قابل علاج هستند.

کنترل :

اگر درمان قطعی میسر نباشد ، از پرتودرمانی برای کنترل سرطان براي يك مدت محدود استفاده می شود .

هدف ، كوچك کردن توده سرطانی و جلوگیری از انتشار آن در بدن است .

کمک به سایر درمان ها :

از پرتودرمانی درکنار سایر روش های درمانی مثل جراحی یا شیمی درمانی استفاده می شود که این نوع درمان ، درمان تکمیلی نامیده می شود .

از پرتودرمانی می توان قبل از جراحی یا شیمی درمانی برای کوچکتر کردن سرطان و افزایش تأثیر آن روش های درمانی و همچنین بعد از جراحی یا شیمی درمانی برای متوقف کردن رشد سلول های سرطانی باقی مانده استفاده کرد.

از بین بردن علائم :

گاهی اوقات کنترل سرطان میسر نیست . در چنین مواقعی کاهش علائم بیماری می تواند زندگی را برای بیمار راحت تر کند . این نوع درمان ، درمان تسکینی نامیده می شود

در آخر:

رادیوتراپی از موثرترین و رایج ترین روش‌ها برای کنترل سرطان است.  این روش درمان چون فقط ناحیه‌ای خاص از بدن بیمار را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد نسبت به شیمی‌درمانی عوارض کمتری دارد. این شیوه‌ی درمان بسیار موثر واقع ‌شده است و برای درمان بسیاری از سرطان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در طی دوره‌ی درمان، بیمار ممکن است عوارض مختلفی را تجربه کند. این عوارض از فردی به فرد دیگر متفاوت است و معمولاً با دارو و رعایت برخی نکات مراقبتی کنترل می‌شود.

برخی شیوه‌های رادیوتراپی ممکن است برای اطرافیان بیمار، خطرساز باشند؛ بنابراین بیمار باید نکات بهداشتی و مراقبتی را رعایت کند . شاید این روش خطراتی برای بیمار داشته باشد، اما مزیت آن بسیار بیشتر از خطرات احتمالی است.

استرس مستقیماً خطر ابتلا به سرطان را افزایش نمی دهد . مطالعاتی که تا به این روز انجام شده است ، اثبات نکرده است که کسانی که استرس بیشتری دارند بیشتر در معرض ابتلا به سرطان هستند . اما نحوه مقابله یا مدیریت آن می تواند بر سلامت شما تأثیر بگذارد .

این احساس بسیار رایج است و این احتمال وجود دارد که همه در مقطعی احساس استرس داشته باشند . اما افراد به روش های مختلف به آن واکنش نشان می دهند . این واکنش ها می تواند منجر به تغییراتی در زندگی روزانه افراد شود که می تواند بر خطر ابتلا به سرطان تأثیر بگذارد .

برخی از افراد در هنگام استرس سیگار میکشد که خود عامل خطر بسیاری از سرطان ها است و کیفیت زندگی شخص را کاهش میدهد.

استرس مزمن و طولانی مدت، ارتباط مستقیمی با لاغری بیش از حد و یا چاقی دارد و در تغذیه برخی افراد و میزان مصرف مواد غذایی تاثیر می گذارد . داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل یک راه اثبات شده برای کاهش خطر ابتلا به سرطان است .

این احساس طبیعی است ، اما دوره های طولانی استرس منجر به فشار خون بالا و افسردگی می شود . چگونگی کنترل آن بسیار مهم است و برای مقابله  بهتر است به پزشک مراجعه نمایید .

کانون مهر گلستان، اولین مرکز طب تسکینی

کانون مهر گلستان خیریه ای متفاوت و نوین است ، برای اولین بار با اجرای طب تسکینی در کنار بیمار، خانواده و پزشک انکولوژیست، با سبک جدید برای کاهش درد، در رفع بخشی از نیازهای بیماران، اثرات مشهودی داشته است.
کانون مهر گلستان، با ارائه خدمات رایگان پزشکی ، پرستاری، روان شناسی و مشاوره، و همچنین فعالیت های تعریف شده در حوزه طب تسکینی مانند خدمات مراقبت در منزل و همچنین تهیه و ارائه تجهیزات پزشکی مورد نیاز به بیمار، تأسیس شده است.

در اختلال اضطراب ، دائماً با احساس ترس و دلهره دست و پنجه نرم میکنید ؛ شدت آن زیاد است و بعضاً شما را از پا می اندازد . باعث می شود کارهایی را که از انجامشان لذت میبرید کنار بگذارید . در موارد شدیدتر حتی ممکن است باعث شود آسانسور سوار نشوید ، از خیابان عبور نکنید و یا حتی از منزل بیرون نروید .

انواع اختلال اضطراب:

• اختلال هراس یا وحشت زدگی ( Panic Disorder )
• ترس بیمارگونه ( Phobia )
• اختلال اضطراب اجتماعی ( Social Anxiety Disorder )
• وسواس فکری ( Obsessive – Compulsive Disorder )
• اختلال اضطراب جدایی ( Separation Anxiety Disorder )
• اختلال اضطراب ترس از بیمار بودن ( Illness Anxiety Disorder )
• اختلال استرس پس از سانحه( PTSD )

علائم و نشانه ها:

🔹نگرانی بیش از حد

🔹احساس آشفتگی و عصبانیت

🔹بی قراری یا تنش

🔹خستگی و احساس ضعف

🔹مشکلات تمرکز

🔹تحریک پذیری

🔹تنش ماهیچه ای و تعرق زیاد و لرزش

🔹مشکلات خواب: کم خوابی یا پرخوابی

🔹حملات وحشت زدگی

🔹ترس های غیرمنطقی

🔹پرهیز از حضور در موقعیت های اجتماعی و اضطراب آور

روش های برخورد با اضطراب :

(ذهنی )

بپذيريـد کـه همـه چیـز را نمی توانید کنترل کنید از دور به استرس خود نگاه کنید . آیا واقعا بـه همـان بـدی اسـت کـه فکـر میکنید ؟
نگرش مثبت داشته باشید تلاش کنید افکار منفی را با افکار مثبت جایگزین کنید . در قسمت عملی چند روش برای اینکار گفته شده است .

(جسمی)

وعده ای غذایی متعادل بخورید: هیچ وعده ای را از دست ندهید و همیشه میان وعده های سالم و پرانرژی مصرف کنید.
هرروز ورزش کنید: ورزش می‌تواند به حفظ سلامتی و داشتن احساس خوب کمک کند.

(عملی)

نفس عمیق بکشید : وقتی احساس استرس کردید آهسته نفس عمیق بکشید.
از ۱۰ بصورت معکوس بشمارید: شمارش معکوس باعث فعالیت قسمت دیگری از مغز می‌شود که نتیجه آن کاهش استرس است.
کمی ریلکس کنید: تمرین یوگا ، گوش دادن به موسیقی ، مدیتیشن ، ماساژ گرفتن یا یادگیری تکنیک‌های آرام سازی بدن بسیار کمک کننده است

کیستِ پستان

• کیست شبیه یه کیسه پر از آب می باشد
• ممکنه یه وقت هایی اندازه اش تغییر کند
• برای خانم ها بین 35 تا 50 سال بروز پیدا می کند
• در دوره پریود دردناک میشود
• درمان خاصی هم ندارد و باید با آن مدارا کرد و برای درد مسکن مصرف کرد.

فیبروآدونوما

• توده های جامد و سفت هستند
• اکثر اوقات موقع خودآزمایی پستان ممکن است با توده سرطانی اشتباه گرفته شود.

نکروزِ چربی

• وقتی بافت چربی پستان آسیب ببیند ، ایجاد می شود
• سفت و محکم و توده مانند
• ممکن است پستان بعد از ضربه دچار کبودی شود
• ممکن است پزشک برای تشخیص ماموگرافی تجویز کند

آدنوز اِسکلروز

• رشد بیش از حد بافت پستان موجب این توده می شود
• دردناک هست
• ممکن است در ماموگرافی با توده سرطانی اشتباه گرفته شود
• برای تشخیص ، پزشک بیوپسی انجام میدهد
• در خانم هایی که سن بالاتری دارن ، بیشتر دیده می شود
• تشخیص این نوع بیماری فقط برعهده پزشک متخصص می باشد

پاپیلوما

• توده های کوچک در مجاری شیری هستند
• نزدیک نوک پستان بیشتر دیده می شود
• ممکن است به شکل توده در بافت پستان هم حس شوند
• بیشتر در خانم های بالای 35 سال دیده شده است
• ممکن است دردناک و آزاردهنده باشد
• برای درمان پزشک جراحی رر پیشنهاد می کند

سینه فیبروکیستیت

• کیست ها به شکل ریز و در تعداد زیاد در این بیماری بروز می کنند
• دردناک و آزار دهنده هستند به خصوص در دوره پریودی
• در خانم ها این بیماری خیلی شایع می باشد ، درمان خاصی ندارد

این بیماری ها به شکل توده بروز پیدا میکنند و در دسته بیماری های خوش خیم پستان قرار می گیرند.

انجام خودآزمایی و چکاپ های دوره ای خیلی مهم هستند تا اگر تغییر عجیبی در پستان مشاهده شود فورا به پزشک مراجعه کنید.

مسائل جسمی ، روانی ، اجتماعی و معنوی بر سلامت و بیماری موثرند . به دلیل چند بعدی بودن عوامل ابتلا به سرطان ، پیشگیری از آن نیز ، شامل ابعاد متعددی است . در زیر به چند نکته عمده که می تواند در پیشگیری از سرطان موثر واقع شود اشاره می شود .

استرس و تنش را مدیریت کنید

برای مدیریت استرس و تنش :

• ۱- محیط زندگی خود را تغییر دهید
• ۲- از تاثیر رفتارهای خود بر سلامت تان آگاه شوید و رفتارهای سالم را یاد بگیرید
• ۳- مهارت های جدیدی کسب نمایید
• ۴- باورهای تان را بشناسید و در صورت لزوم تغییر دهید

افسردگی را درمان کنید

افسردگی احسـاس غم و اندوهی اسـت که برای مدت طولانی عملکرد کلی فرد را محدود میکند . اگر احساس غم و اندوه سبب می شـود کـه شـما از موقعیت هایی که قبلا برای تان لذت بخش بـود لذت نبرید ، آنگاه احتمالاً افسـرده هستید . زندگی طولانی مدت همراه با افسردگی می تواند یکی از علل ابتلا به سرطان باشـد . اگر افسردگی شما بسیار شدید و محدود کننده است ، حتماً برای درمان آن به روانپزشک مراجعه کنید .

خود و دیگران را ببخشید

رنجش عمیق که از عمل کسی برایمان ایجاد شده یا واقعه ای که جدا ما را رنجانده است ، مانند زخم قسمتی از بدن ما را که از نظر ژنتیک بیشتر مستعد بیماری است با مشکلاتی روبرو میکند . اغلب افرادی که به سرطان مبتلا می شوند ، خاطره رنجش های عمیق و جان کاه را به یاد می آورند که زخمی در جان شان ایجاد نموده است . برای سلامت خودتان ببخشید تا رها شوید .

از سلامت روابط خود مطمئن شوید

برای سلامت روان ، باید روابط سالمی داشته باشیم . تحمل یک رابطه رنجاننده و آسیب رسان نه تنها نشـانـه قدرت ما نیست ، بلکه از ضعف مـا در احترام به خـود و فرآیند زندگی مان سرچشمه می گیرد . بعضی از شرایط را نمی توان تغییر داد ولی می توان پذیرفت و برای تغییر بقیه شرایط باید راهکارها را آموخت و به کار گرفت .  برای دوستی ها و روابط فامیلی خود ارزش قایل باشید و روابط خوشایند را حفظ کرده و گسترش دهید .

خودتان را دوست داشته باشید

عدم خویشتن دوستی و صرف تمام زندگی برای جلب رضایت و نظر دیگران منشأ بسیاری از مشکلات و بیماری ها است . برای حل این مشکل باید از قضاوت کردن خود با معیارهای دیگران دست برداریم و خویشتن حقیقی را که شامل تمام نقاط دوست داشتنی و دوست نداشتنی است بشناسیم . شناخت سایه ها یا نقاط تاریک وجودمان به ما فرصت تجربه خویشتن حقیقی را می دهد.

ذهن خود را مدیریت کنید

هر یک از ما روزانه تا شصت هزار فکر مختلف را از ذهن خود می گذرانیم . اغلب این افکار تحت کنترل ما نیستند اما با تغییر دادن احساس و عملکرد جسمی و رفتاری ما ، زندگی مان را می سازند . برای سلامت بیشتر لازم است :

• از زنجیره تفکرات مان آگاه باشیم .
• افکار تکرار شونده ناخوشایند را با یک هشدار متوقف کنیم .
• شواهدی بر علیه افکار منفی پیدا کنیم .
• بررسی کنیم که کدام شناخت غیر منطقی در زیربنای این تفکر قرار دارد . اغلب افکار قطعی که حاوی کلمات باید ، نباید ، همه یا هیچ هستند ، خاصیت غیر واقعی بودن دارند .

از معنویت برای آرامش بیشتر کمک بگیرید

نهایـت سـلامت روان در تجربه کردن ناب هر لحظه زندگی اسـت . بـرای تجربه « اینجا و اکنون » باید از هرچه در گذشته واقع شـده ، هر چه در آینده ممکن اسـت روی دهد و تمام چیزها و افرادی که ما را از خویشتن واقعی مان دور می کنند ، رها شـویم . ببخشیم ، آسان بگیریم ، ایمان داشته باشیم و اعتماد کنیم .

توصیه هایی برای داشتن زندگی روانی معنوی سالم

در زندگی اهداف واقع گرایانه داشته باشید . از تنش و اضطراب پرهیز کنید . اضطراب سیستم دفاعی بدن را تضعیف می کند . به طور میانگین هفت سـاعت در شب بخوابید . نداشتن خواب کافی قدرت دفاعی بدن را پایین می آورد . دقایقی از روز را به خلوت کردن با خود و دعا کردن بپردازید تا به آرامش برسید . به خداوند و حکمت او اعتماد کنید و به رحمت او امیدوار باشید .

توصیه هایی برای داشتن زندگی اجتماعی سالم

با دیگران با مهربانی و احترام رفتار کنید . از رقابت های ناسالم تنش آفرین بپرهیزید . به عقاید دیگران احترام بگذارید و به آنها توهین نکنید . دیگران را دوست بدارید و قضاوت زودهنگام نداشته باشید . در زندگی با دیگران مشورت کنید اما در پایان خود تصمیم گیری کنید . نگذارید دیگران همه احساسات و هیجانات شما را هدایت کنند .

الگوها و تجربه موفق می شود “اتم”

پزشکی که می‌خواهد بیمارانش زندگی کنند نه اینکه زنده بمانند

متاستاز چیست؟

متاستاز یعنی تومور اولیه به قسمت دیگری از بدن ( نسبت به محل اولیه آن ) دست اندازی می کند.

می تواند غده های لنفاوی نزدیک ، ارگانها و اعضای دوردست را درگیر کند .

اما معمولا وقتی از واژه متاستاز استفاده می کنیم ، منظورمان همان متاستاز دوردست است .

متاستاز چگونه ایجاد می شود ؟

متاستاز ها اکثراً هنگامی ایجاد می شوند که سلول‌های سرطانی از تومور اصلی جدا شده و وارد جریان خون یا سیستم لنفاوی شوند  .

این سیستم ها مایعات را در بدن جابه جا می کنند . بنابراین ، سلولهای سرطانی می توانند از تومور اصلی فاصله زیادی بگیرند و در بافتهای مختلف نشسته ، رشد کرده و تشکیل تومورهای جدیدی را بدهند .

متاستاز به کدام قسمت های بدن شایع تر است ؟

اولین محل بروز متاستاز به نوع تومور اولیه وابسته است . به طور مثال ؛

• سرطان پستان تمایل دارد به استخوان ها ، کبد ، ریه ها ، دیواره قفسه سینه و مغز گسترش پیدا کند .
• سرطان ریه تمایل دارد به مغز ، استخوان ها ، کبد و غدد آدرنال ( غدد فوق کلیوی ) گسترش یابد .
• اولین محل متاستاز سرطان پروستات ، استخوان است .
• در حالیکه سرطان روده بزرگ تمایل دارد بیشتر به کبد و ریه ها گسترش پیدا کند.

درمان متاستازها ؟؟

انتخاب نوع درمان به عوامل مختلفی بستگی دارد . درمان ممکن است شامل شیمی درمانی یا هورمون درمانی باشد . جراحی و پرتودرمانی نیز ممکن است گزینه های مناسبی برای برخی از انواع سرطان باشند . همچنین ممکن است درمان ترکیبی از موارد فوق باشد . پزشک شما ممکن است یک روش درمانی را امتحان کند و سپس موقعی که درمان اول دیگر تاثیر نداشت ، درمان را عوض کند .

تهیه شده در سال 1396

کانون حامیان بیماران سرطانی و صعب العلاج مهر گلستان فعالیت رسمی خود را از آغاز سال ۱۳۹۴ با مجوز رسمی از وزارت کشور و استانداری استان گلستان به شماره ثبت ۷۶۳ آغاز نمود. ایده اولیه تاٌسیس این مرکز توسط جناب آقای دکتر عبدالرحیم حزینی (فوق تخصص خون، انکولوژی و طب تسکینی) با آگاهی از مشکلات بیماران مبتلا به سرطان صورت گرفت.