درد که بیاید، زندگی دیگر چیزی برای لذت بردن و آرامش ندارد. درد که باید وجود انسان تسلا می خواهد و فراغت، درد گاهی می آید و می رود امید به رفتن درد انسان را امید می دهد اما وقتی دردی نام سرطان می گیرد و قرار نیست به زودی و راحتی دست از جسم و جان انسان بردارد چه؟

چگونه می توان درد را فراموش کرد، چگونه می توان با سرطان مدارا کرد، چگونه می توان دوباره امیدوار ماند، چگونه می توان دوباره به زندگی برگشت، آنگاه این دردها، سرطان ها ، تلخی ها و سختی ها بهانه ای می شوند تا انسان هایی که توانمندترند آستین بالا زنند و کمر همت محکم کنند تا دست افتادگان را بفشارند و به آنها مدد رسانند.

کانون مهر گلستان به دنبال تسکین درد بیماران

کانون حامیان حمایت از بیماران سرطانی و صعب العلاج مهر گلستان از تیرماه ۱۳۹۳ شروع به فعالیت نمود تا یک خیریه متفاوت و نوین در کنار خانواده های سرطانی برای کاهش آلام بیماران بوجود بیاورد. این موسسه یک نهاد غیر دولتی است که فراتر از قوم، آیین، نژاد و جنسیت تنها به منظور کمک به بیماران سرطانی بوجود آمده است و می کوشد تا هیچ بیمار سرطانی در گلستان تا آخرین لحظه حیات احساس تنهایی نکند .

آمار مبتلایان به سرطان در ایران

آمار نشان می دهد که در ایران سالانه بیش از هشتاد هزار نفر به سرطان مبتلا می شوند. هشتاد هزار نفری که هر یک متعلق به خانواده ای هستند و وابستگانی دارند، بنابراین هشتاد هزار خانواده، هشتاد هزار فامیل و وابسته به دردی جانکاه مبتلا می شوند که هیچ راه گریزی از آن نیست. در گلستان سالانه از ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ بیمار جدید است که این بیماران اکثرا در بیمارستان های گرگان و درصدی هم در استان های دیگر به دنبال درمان عالی هستند. در کنار بحث درمان، شاخه ای فرعی از درمان سرطان بوجود آمده است که به طب تسکینی معروف است .

طب تسکینی(Palliative care)

مراقبت های تسکینی بدنبال آن است که در طول درمان و بعد از درمان و حتی شرایط وخیم بیمار تا آخرین لحظه از بیماری در کنار خود ، افراد متخصص را ببیند تا با مشاوره کمک و برآورده کردن نیازهای روحی و جسمی بیمار اندکی از الام او را کاهش دهند، در مانگران طب تسکینی که از پزشکان مجرب و متخصص هستند اینک در تهران، اصفهان و گلستان مشغول کمک به مریض های سرطانی هستند، در این باره گفته و گویی با بنیانگزار و پزشک موثر و گرگانی در طب تسکتی دکتر عبدالرحیم حزینی انجام داده ایم که با هم می خوانیم دکتر حزينی انکولوژیست و مسوول راه اندازی درمانگاه طب تسکینی در بیمارستان فیروزگر هستند، از ایشان بابت پذیرش گفت و گو سپاسگزاریم.

طب تسکینی به زبان ساده

-جناب دکتر حزينی بعنوان اولین سوال برای آنها که آشنایی کافی از طب تسکینی ندارند توضیح مختصری از این رشته علمی شاید ہی مناسبت نباشد ؟

+باسلام خدمت شما و خوانندگان گلشن مهر، همانطور که می دانیم بیماران سرطانی جدا از بحث درمان از حیث مسائل حمایتی یا مشاوره ای یا روحی و روانی از حمایت خاص و آن چنانی بهره مند نمی شوند ، در واقع بیمار به خاطر شرایطی که دارد درد، استرس، فشار و مشکلات تلخی را تجربه می نماید که این استرس و بحران ایجاد شده توسط تیم طب تسکینی با حضور و همراهی خانواده بیمار کاهش پیدا می کند.

بنابراین می توان گفت، متخصص سرطان درمان هایی از قبیل شیمی درمانی، جراحی، رادیوتراپی را انجام مي دهد. و پرسنل طب تسکینی در کنار خانواده و بیمار حضور دارد و دیگر نیازهای آنها را برآورده می نماید برای مثال برای بیمارانی که توان راه رفتن ندارند و به ویلچر نیاز دارند این مرکز از طریق خيرين، ويلجر تهیه می نمایند و بصورت رایگان در اختیار بیمار می گذارد طب تسکینی می کوشد تا بیماران سرطانی جز درد و رنج بیماری درد و رنج دیگری که ناشی از فقر اقتصادی کمبودهای اجتماعی و … استرا از سر بگذرانند.

مثالی برای طب تسکینی

-لطفا عینی تر توضیح دهید.

+بله ببینید. یک پزشک، یک پرستار و یک روان شناسی دوره دیده و مورد اعتماد در همان بیمارستانی که بیمار بستری است از نزدیک نیاز ها و کمبود های بیمار را بررسی می نماید و می کوشد تمامی کاستی های بیمار را در حوزه غیر جسمی که از توان انسان خارج است را کاهش دهد. باید بدانیم بدون طب تسکینی فرایند درمان بیماران سرطانی ناقص است، اگر مریضی که نیاز به شیمی درمانی دارد بعد از شیمی درمانی به حال خود رها شود از آنجا که عوارض شیمی درمانی و نیاز های پس از شیمی درمانی بسیار بالاست، خیرین در این هنگام ورود می نمایند و با تقبل هزینه های پرسنل طب تسکینی که عبارتند از تقبل هزینه پرستاران و متخصصان و تهیه امکاناتی مانند ویلچر، کپسول اکسیژن، روان درمانگر ، می کوشند تا کیفیت درمان را ارتقا دهند .

در چه شهرهایی در حال حاضر این خدمات انجام می شود؟

+ما طب تسکینی را از اصفهان شروع کردیم و در حال حاضر در بیمارستان فیروزگر تهران و اینک در گلستان انجام مراقبت های طب تسکینی ادامه یافته است.

استان گلستان، قطب طب تسکینی کشور

-در مورد گلستان می توانید بیشتر توضیح دهيد؟

+بیماران معمولا از طریق مددکاری، بیمارستان و یا پرستاران پخش و یا پرسنل بیمارستانها و … به دفتر کانون فرستاده می شوند، همراه بیمار با کلیه مدارک پزشکی پذیرش می شود و پس از تشکیل پرونده و ارزیابی اولیه به پزشک پرستار و یا روانشناسی مرکز برای گرفتن خدمات معرفی می شوند. همچنین جهت مشاوره های تلفنی در صورت نیاز یه شماره از پزشک مرکز به بیمار داده می شود تا بصورت ۲۴ ساعته در منزل هم توضیحات لازم به بیمار داده شود .

انتظار داریم نهاد های دولتی، بیمارستان ها و تمامی مراکزی که دستی در کار دارند، همکاری لازم را با این کانون داشته باشد. هدف ما کاهش درد بیماران سرطانی است و ارتقا کیفیت بهبود آنها. بنابراین از همه شهروندان مسوولان و خیرین می خواهیم تنها دست یاری ما را گرم بفشارند و در این راه کمک کار ما باشند. ما می دانیم گاهی مشکلات قانونی و متفاوت در مسیر راه ما هست.  اما انتظار داریم با همیاری و همکاری همگانی گامی در این راه برداریم و مشکلات انسانها را کاهش دهیم به امید خداوند

نشانی: گرگان، خیابان ۵ آذر. بین آذر ۱۴ و ۱۸ جنب بانک ملت، کانون حامیان بیماران سرطانی و صعب العلاج مهر گلستان

شماره تماس

۰۱۷۳۲۲۲۹۰۰۷

۰۱۷۳۳۳۳۴۴۱۴

شماره حساب : ۸۳۳۴۸۷۳۸۲۳

شماره کارت : ۱۰۴۳۳۷۶۴۸۴۸۳۷۲۸

اما جدا از مرحله ها درمانی ، باید به این مسئله توجه ویژه ای داشته باشیم که چه عواملی سبب بهبودی هر چه سریعتر بیماران سرطانی می شود . امروزه با پیشرفت علم پزشکی و خدمات جانبی آن روند بهبودی و نقاهت بیماری بسیار راحت تر می گذرد . از جمله این موارد می توان به طب تسکینی ، مراقبت در منزل از بیماران سرطانی اشاره داشت .

چگونه می توان اثرات دارو درمانی و شیمی درمانی را چند برابر  کرد ؟

همه بیماران سرطانی بسته به پیشرفت بیماری نوعی از مراحل درمانی را می گذرانند . اما گذراندن این مراحل بدون روحیه اصلا امکان پذیر نیست . روحیه دادن به بیماران سرطانی یکی از مواردی است که باید در تمام مراحل بیماری به خانواده بیمار و اطرافیانشان گوشزد شود .

اما علمی به نام روان درمانی به کمک بیماران سرطانی آمده و به طور علمی و سنجیده همراه بیماران است . نوع کمکی که بیماران سرطانی نیاز دارند از شخص به شخص دیگر و از خانواده به خانواده دیگر متفاوت است. یک روان درمانگر خوب سرطان درباره انواع سرطان اطلاعات گسترده دارد و با عوارض جانبی آنها آشناست و درباره چالشهایی که افراد مبتلا به سرطان با آن دست و پنجه نرم میکنند آگاه است.

اثرات روان درمانی روی بیماران سرطانی

سرطان به خودی خود معمولا عوارض روحی و اختلال روانی ندارد. اما سرطان میتواند مشکلات روحی روانی مانند خشمهای تهاجمی و یا افسردگی شدید ایجاد کند. سرطان میتواند در ازدواج و در یک خانواده اختلال ایجاد کند. برای مثال نیازهای روحی همسر بیمار مبتلا برطرف نشود و خود دچار روحی آسیب پذیر شود که روان درمان گر میتواند به آنها کمک کند.

تاثیرات روان درمانگر بر روی بیماران سرطانی

مطالعات نشان داده است که بیماران مبتلا به سرطان اغلب به کسی غیر از خانواده و اطرافیان خود نیاز دارند تا درباره آنچه از سر میگذرانند و آن شرایطی که باید با آن تطابق یابند صحبت کنند. آنها به کسی نیاز دارند که درباره سرطان میداند و با حمایت و درک زیاد به صحبتهای آنان گوش میدهد. روان درمانگر سرطان چون با افراد زیادی برخورد داشته که به سرطان مبتلا بوده اند از آنها نیز راههایی را برای مواجه با سرطان می آموزد.

روان درمانگر سرطان همچون دیگر درمانگرها سعی میکند محیط امنی برای مریض ایجاد کند تا او به راحتی درباره احساسات خود صحبت کند. گاهی نیز مبتلایان به سرطان احساسات ناخوشایند خود را مخفی نگه میدارند تا اطرافیان یا عزیزانشان غمگین نشوند و یا اینکه مغرور به قوی بودن هستند و یا اینکه تصور میکنند دیگران در صورت پنهان نمودن مشکلات خود آنها را ستایش میکنند. اما یک روان درمانگر خوب به بیمار القاء میکند که اگر با احساسات خود صادق باشد و به راحتی مشکل خود را بیان کند هیچ مشکلی به وجود نمی آید.
روان درمانگر به بیمار کمک میکند تا با موقعیت خود روبرو شود و اگر مشکلی در گذشته شخص بوده است که در زمان بیماری به مشکلات روحی او دامن میزند آن را شناسایی کرده و سعی در رفع آن میکند.

کانون حمایت از بیماران صعب العلاج و سرطانی یکی از مراکزی هستند که می توانند خدمات روان درمانی ، طب تسکینی و مراقبت از منزل را به شما ارائه دهند .

کانون مهرگلستان

کانون حامیان بیماران سرطانی و صعب العلاج مهر گلستان از اواخر سال 1393 با انگیزه بهبود اوضاع روانی و جسمانی بیماران سرطانی و صعب العلاج و خانواده آنها تأسیس شد.این موسسه  فعالیت های تعریف شده در حوزه طب تسکینی مانند خدمات مراقبت در منزل در تسهیل فرآیند درمان بیماران، و فعالیت های سلامت محور اثرات مشهودی داشته است.

درباره شیمی درمانی چه می دانید؟

شیمی درمانی چیست؟

یکی از راه های درمان بیماری سرطان شیمی درمانی می باشد.هدف عملکرد دارو شیمی درمانی از بین بردن سلول‌های بدخیم است که می‌تواند به سلول‌های سالم نیز آسیب برساند. این درمان به صورت تزریقی، خوراکی و گاهی به صورت‌های دیگر به کار می‌رود.

شیمی درمانی تزریقی:

به دو صورت می‌توان انجام داد یا وسیله‌ای به نام آنژیوکت توسط پرستار داخل رگ بیمار زده شده و سپس تزریق دارو انجام می‌شود یا وسیله‌ای به نام پورت با عمل جراحی زیر پوست در قسمت فوقانی قفسه سینه قرار داده می‌شود و از این طریق تزریق انجام می‌شود. برخی داروها به دلیل اینکه نباید نور ببینند به وسیله پوششی محافظت می‌شوند.

معمولا شیمی درمانی به صورت دوره‌ای داده می‌شود به این معنی که پس از انجام چند روز درمان پشت سر هم (بر طبق نظر پزشک) مدتی به بیمار استراحت داده می‌شود. این دوره استراحت به بدن شما فرصت بازسازی سلول‌های سالمی را که در طی درمان از بین رفته‌اند، می‌دهد و بدن شما را برای جلسه بعدی درمان آماده خواهد کرد.

برنامه درمانی شما به صورت روزانه، هفتگی و یا ماهیانه با صلاحدید پزشک در فواصل معین انجام می‌شود.

چطور می‌توانم در طی درمان از خودم مراقبت کنم؟

– به توصیه‌های پزشک‌تان توجه کنید. سوالاتتان را بپرسید خیلی خوب است که همیشه یک همراه با خود داشته باشید تا با دقت بیشتری توصیه‌ها را به یاد داشته باشید، حتی می‌توانید یادداشت بردارید.

– اسامی تمام داروها و ویتامین‌ها، مسهل‌ها، ضد آلرژی‌ها، آسپرین ایبو بروفن، سایر مسکن‌ها، هر مکمل معدنی و گیاهی که استفاده می‌کنید را به پزشک‌تان بگویید. در صورت داشتن بیماری جانبی مثل(فشار خون بالا – دیابت – صرع – آسم – قلبی – ریوی – کلیوی – پوستی – حساسیت و آلرژی) آن را مطرح کنید.

– اگر به دنبال بیماری و یا درمان، درد دارید آن را با پزشک‌تان در میان بگذارید تا داروی مسکن مناسب برایتان تجویز شود.

– اگر به علت اشتها نداشتن وزنتان را از دست داده‌اید، برای اینکه با سرطان بجنگید باید خوب غذا بخورید.

– مثبت‌اندیشی، شادی و خنده بهترین داروست. شوخ طبعی کمک می‌کند که سیستم ایمنی شما فعال باشد. کتاب‌های فکاهی بخوانید، فیلم‌های کمدی ببینید با افرادی که شما را شاد می‌کند ارتباط داشته باشید.

عوارض جانبی شایع شیمی درمانی:

به دنبال شیمی درمانی عوارض شایعی وجود دارد که نباید شما را نگران کند زیرا همه بیماران دچار این عوارض نمی‌شوند.

عوارض گوارشی:

تهوع و استفراغ: داروهای شیمی درمانی می‌توانند باعث تهوع (احساس استفراغ) و استفراغ شوند. بهترین کار این است که از داروهای ضد تهوع (خوراکی – تزریقی) که پزشک‌تان تجویز کرده استفاده کنید.

درباره شیمی درمانی چه می دانید؟

نکاتی برای کاهش تهوع و استفراغ در شیمی درمانی

– از غذاهای سبک استفاده کنید: غذاهای بدون چاشنی، آب‌نبات ترش، خیارشور، نان سوخاری، نوشابه زنجبیلی.

– غذای‌تان را در اندازه‌های کوچک در 6-5 وعده بخورید.

– از خوردن غذاهای پرچرب، سرخ شده یا خیلی شیرین خودداری کنید.

– تا آنجایی که می‌توانید در زمان داشتن حالت تهوع خودتان غذا درست نکنید.

– وقتی حالت تهوع دارید غذای مورد علاقه‌تان را نخورید.

– غذای خود را در حد دمای اتاق یا سرد میل کنید بوی غذای داغ حالت تهوع شما را بدتر می‌کند.

– دهانتان را چند بار در روز با دهانشویه مناسب شستشو دهید و حداقل دو بار در روز مسواک بزنید.

– از معجون‌ها مثل: (مخلوط بستنی، موز، کمی عسل با پودر مغزها «بادام، گردو، پسته و شیر») یا مایعات مغذی (آبگوشت، آب مرغ و آبمیوه) استفاده کنید.

– تکنیک‌ها و روش‌های آرامش ذهن و ریلکسیشن را یاد بگیرید و بکار ببرید.

– برای کنترل تهوع از راه دهان نفس‌های آرام و عمیق بکشید.

– اگر تهوع صبحگاهی دارید، همان اول صبح غذای خشک مثل: نان سوخاری یا بیسکوییت شور بخورید.

اسهال:

این عارضه ممکن است به دنبال شیمی درمانی رخ دهد و مشکلاتی مثل: کم آبی بدن (دهیدراتاسیون) عدم تعادل الکترونیت‌ها (کاهش سدیم و پتاسیم) و کاهش جذب مواد غذایی برای بیمار ایجاد کند.

راه‌های درمان اسهال ناشی از شیمی درمانی

رژیم: از خوردن غذاهایی که سیستم گوارش شما را تحریک می‌کند مثل غذاهای سرخ شده خودداری کنید.

از خوردن شیر و فرآورده‌های حاوی شیر خودداری کنید.

– از خوردن سبزیجات خام (بخصوص کاهو، کلم قمری و بروکلی) خودداری کنید.

از آدامس و شیرینی‌جات حاوی سوربیتول خودداری کنید چون مثل مسهل عمل می‌کند.

مصرف غذاهای ساده و غذاهایی که به راحتی هضم می‌شوند، مانند: موز، برنج، نان تست، مایعات شفاف و بدون شکر و کافئین. (به غیر از چای و یا برخی آبمیوه‌ها) و مصرف پروتئین‌ها مثل گوشت و مرغ و تخم‌مرغ پخته در کاهش اسهال کمک‌کننده است.

از غذاهایی که به طور طبیعی مسهل‌ هستند مثل آلو، آب آلو، ریواس و انبه خودداری کنید.

مایعات: شما باید به اندازه کافی مایعات مصرف کنید یعنی به میزان مایعی که در اثر اسهال از دست داده‌اید را جایگزین کنید و علاوه بر آن مایعی را که به طور معمول روزانه می‌نوشیدید را هم مصرف کنید.

(4-3 لیتر) همچنین مصرف مایعاتی که حاوی نمک و شکر هستند جایگزین مناسب برای الکترونیت‌های بدن است.

دارو درمانی:

در مواقعی که اسهال شما زیاد و اذیت‌کننده باشد، به پزشک‌تان مراجعه کنید تا در صورت لزوم برای‌تان دارو تجویز کند.

یبوست:

این عارضه معمولا به دنبال داروهای ضد درد، داروهای شیمی‌ درمانی، کم تحرکی، کم بودن مایعات دریافتی اتفاق می‌افتد.

پیشگیری از یبوست:

– روزانه 3-2 لیوان مایعات بیشتر از حد معمول مصرف کنید.

– مواد غذایی پرفیبر مثل میوه – سبزیجات و لوبیا بخورید، غذاهای پرفیبر روده را برای حرکت تحریک می‌کنند.

– سالاد را با روغن زیتون بخورید یا انجیر و آلو مصرف کنید و می‌توانید صبح ناشتا آب ولرم بنوشید.

– انجام تمرینات ورزشی و فعالیت‌های فیزیکی نیز در کاهش یبوست کمک‌کننده هستند.

– می‌توانید با نظر پزشک‌تان از داروهای مسهل گیاهی و یا شیمیایی استفاده کنید.

تغییر در اشتها:

ممکن است به دنبال شیمی درمانی، اشتهای شما کم شود و به طور موقت تغییراتی در بو و مزه غذا احساس کنید که باعث می‌شود غذا کمتر اشتها برانگیز باشد.

– غذا را در دمای اتاق یا سرد بخورید.

– برای اینکه مزه دهانتان عوض شود آب‌نبات ترش بدون شکر بمکید یا آدامس بجوید.

درباره شیمی درمانی چه می دانید؟

چه زمان‌هایی باید آزمایش خون بدهید؟

در شروع درمان و قبل از هر دوره شیمی درمانی باید ابتدا آزمایش خون بدهید تا مطمئن شویم تعداد سلول‌های خونی (گلبول‌های سفید و قرمز و پلاکت) و عملکرد کبدی و کلیوی شما در حد نرمال است.

مشکلات خونی:

کاهش تعداد گلبول‌های سفید:

– کاهش تعداد گلبول‌های سفید به این معنی است که سیستم ایمنی شما به اندازه کافی قوی نیست و شما در خطر ابتلا به عفونت هستید. این عارضه معمولا 14-7 روز بعد از شیمی درمانی رخ می‌دهد.

– در طی درمان سعی کنید امکان ابتلا به عفونت را کاهش دهید. مثلا در طی آشپزی یا باغبانی یا اصلاح صورت مراقب باشید اگر پوستتان بریده شد با آب گرم و صابون بشویید و با چسب زخم رویش را بپوشانید.

– از تماس با افرادی که می‌دانید به عفونتی مبتلا بودند یا هستند (مثلا سرماخوردگی، سرفه و …) پرهیز کنید.

– در 2-1 هفته اول بعد از شیمی درمانی که سیستم ایمنی شما ضعیف می‌شود استفاده از ماسک به جلوگیری از انتقال عفونت به بدن شما کمک می‌کند.

– از بودن در مکان‌های شلوغ مثل فروشگاه‌ها، رستوران‌ها یا وسایل حمل و نقل عمومی خودداری کنید.

– ممکن است در زمان کاهش گلبول سفید هیچ احساسی نداشته باشید اما اگر احساس کردید حالتان خوب نیست و تب بالا، لرز، تعریق یا هر نشانه دیگر عفونت دارید مثل گلو درد یا سرفه به پزشک‌تان مراجعه کنید ممکن است نیاز باشد که در بیمارستان بستری شوید.

در این حالت ممکن است پزشک‌تان درمان شما را به تعویق بیندازد تا تعداد گلبول‌های سفید شما افزایش یابد. گاهی اوقات پزشک جهت پیشگیری یا بهبود گلبول‌های سفید پایین داروی تزریقی تجویز می‌کند.

– در زمان شیمی درمانی سعی کنید از نزدیک شدن به حیوانات خانگی خودداری کنید. (حتی جوجه)

کاهش تعداد گلبول‌های قرمز:

اگر تعداد گلبول‌های قرمز شما پایین باشد ممکن است احساس خستگی شدید کنید. دچار تنگی نفس شوید یا به نظر رنگ پریده بیایید.

گاه ممکن است حین انجام کارهای خانه یا بالا رفتن از پله‌ها دچار تنگی نفس بشوید اگر این حالت برای شما پیش آمد به پزشک‌تان مراجعه کنید.

اگر هموگلوبین شما از یک حدی پایین‌تر باشد، پزشک برای شما دستور تزریق خون می‌دهد برای این کار یک نمونه خون از شما گرفته می‌شود و پس از تشخیص گروه خونی شما بر طبق آن برای‌تان به تعدادی که پزشک درخواست کرده، کیسه خون تهیه می‌شود و سپس به شما تزریق می‌شود.

برای بالا نگه داشتن هموگلوبین، مصرف جگر، گوشت قرمز، ماهی، تخم‌مرغ و سبزیجات با برگ سبز (اسفناج) که حاوی آهن بالایی هستند، مفید است.

کاهش تعداد پلاکت‌ها:

پلاکت به انعقاد خون شما کمک می‌کند و از خونریزی کردن و کبود شدن بدن جلوگیری می‌کند.

در طی شیمی درمانی شما ممکن است متوجه شوید که پوست شما راحت‌تر کبود می‌شود یا لثه‌ها و بینی شما خونریزی می‌کند. به ندرت مشاهده می‌کنید که نقاط قرمزی روی پوست شما ظاهر می‌شود. تمام اینها نشانه کاهش تعداد پلاکت‌هاست و لازم است که به پزشک‌تان اطلاع دهید.

در صورتی که از داروی رقیق‌کننده خون مثل آسپرین استفاده می‌کنید، به پزشک‌تان اطلاع دهید.

از مسواک نرم استفاده کنید و مراقب باشید که لثه و دهانتان زخم نشود.

در زمان کار کردن با اشیاء تیز و چاقو مواظب باشید که دستتان را نبرید. برای اصلاح کردن از ماشین ریش تراشی استفاده کنید.

وقتی در فعالیت‌های فیزیکی و ورزشی شرکت می‌کنید بسیار مواظب باشید.

ممکن است نیاز باشد که طبق نظر پزشک به شما پلاکت تزریق شود یا بین دوره دریافت دارو فاصله بیشتری داده شود.

درباره شیمی درمانی چه می دانید؟

از دست دادن مو:

ابتدا باید بدانید که با دریافت برخی داروهای شیمی درمانی، ریزش مو رخ می‌دهد.

معمولا 3-2 هفته بعد از اولین درمان کموتراپی رخ می‌دهد که ممکن است در موی سر، ابرو و مژه و سایر نقاط بدن نیز ریزش مو مشاهده شود. این از دست دادن موی سر یک مسئله موقتی است. پس از اتمام کامل درمان، موی شما مجدد رشد می‌کند.

– اگر با توجه به نوع دارویی که دریافت می‌کنید، مطمئن هستید که ریزش مو دارید، موی‌تان را کوتاه کنید در این صورت ریزش مو ناراحتی کمتری ایجاد می‌کند.

– می‌توانید در این مدت از کلاه‌ گیس یا روسری استفاده کنید.

– سعی کنید از شانه با دندانه درشت استفاده کنید و از کش مو استفاده نکنید چون باعث کنده شدن مو می‌شود. از رنگ مو استفاده نکنید.

– حین شستن موی سر از آب داغ استفاده نکنید.

– از سشوار با هوای سرد استفاده کنید.

تغییر رنگ ناخن‌ها:

– برخی داروها (تاکسول – تاکسوتر – آدریا مایسین) باعث می‌شود رنگ ناخن‌ها کبود شود و خط سفیدی روی ناخن ایجاد شود.

– معمولا این تغییر رنگ 7-6 ماه پس از پایان شیمی درمانی برطرف می‌شود.

زخم دهان:

ممکن است دهان یا زبان‌تان خشک یا زخم شود، یا از لثه و زبان خونریزی داشته باشید.

– این عارضه معمولا 10-3 روز بعد از شیمی درمانی رخ می‌دهد.

– در این حالت شما احساس سوختگی و زخم می‌کنید و دهان‌تان ملتهب است که باعث ایجاد ناراحتی و درد می‌شود.

– این زخم‌های دهان جویدن و بلع را سخت می‌کند و تغذیه شما دچار اختلال می‌شود در نتیجه کاهش وزن پیدا می‌کنید.

– در موارد شدید ممکن است باعث اختلال در تلکم شما شود.

– این زخم‌های دهانی شما را برای عفونت‌های باکتریایی، قارچی و ویروسی مستعدتر می‌کند.

راه‌های پیشگیری و درمان:

مسائلی که زخم دهان را بدتر می‌کند

فقر بهداشت دهان و دندان، بیماری‌های کلیه، سیگار کشیدن و استفاده از تنباکوی جویدنی و مصرف غذاهای سفت و الکل

مراقبت از دهان:

– دهان‌تان را با آب نمک 3-2 بار در روز بشویید.

– دندانتان را 3-2 بار در روز مسواک بزنید.

– از یک دهانشویه مناسب استفاده کنید.

– می‌توانید درد دهانتان را با مکیدن تکه‌های کوچک یخ کاهش دهید (به این روش کرایو تراپی گویند).

یک نرم‌کننده یا مرطوب‌کننده به لب‌هایتان بمالید.

کانون حامیان بیماران سرطانی و صعب العلاج مهر گلستان از اواخر سال 1393 با انگیزه بهبود اوضاع روانی و جسمانی بیماران سرطانی و صعب العلاج و خانواده آنها تأسیس شد.این موسسه  فعالیت های تعریف شده در حوزه طب تسکینی مانند خدمات مراقبت در منزل در تسهیل فرآیند درمان بیماران، و فعالیت های سلامت محور اثرات مشهودی داشته است.

خستگی:

ممکن است احساس خستگی بیش از حد داشته باشید که با استراحت هم رفع نشود. در این صورت شما احساس ضعف شدید در انجام فعالیت‌های روزانه دارید یا ممکن است در تمرکز کردن و یادآوری مسائل دچار مشکل شوید.

– به خاطر بسپارید چه موقع از روز بیشترین انرژی را دارید و چه زمانی احساس ضعف می‌کنید و بعد فعالیت‌های مهم و ملاقات‌های مهم‌تان را در زمانی که انرژی بالایی دارید، انجام دهید.

– در زمانی که انرژی بالایی دارید، غذا بخورید.

– اگر می‌توانید نرمش و پیاده‌روی کنید.

– استراحت بیش از حد می‌تواند باعث احساس خستگی بیشتر شود.

– فعالیت‌های روزانه‌تان را یادداشت کنید و کارها و فعالیت‌هایی را که باید انجام دهید، یادداشت کنید.

– در موارد کاهش قدرت حافظه و فراموشی‌های موقت، اطلاعات شخصی مهم‌تان (آدرس، شماره تلفن، شماره شناسنامه، سال تولد، کد ملی و شماره حساب) را در دفترچه‌ای یادداشت کنید و به همراه داشته باشید یا در تلفن همراهتان ذخیره کنید.

– اگر داروی روزانه مصرف می‌کنید و فراموش می‌کنید، از جعبه‌های ویژه روزانه یا هفتگی و یا از جعبه‌های قرصی که تایمر دارند، استفاده کنید.

قدرت باروری و عادت ماهیانه:

داروهای شیمی درمانی موجب تخریب عملکرد تخمدان و بیضه می‌شوند که منجر به افزایش خطر نازایی و عقیمی می‌شود.

شما می‌توانید در این مورد با پزشک‌تان صحبت کنید.

در خانم‌ها این مسئله روی عادت ماهیانه آنها اثر می‌گذارد و در اکثر موارد تا آخر کموتراپی قطع می‌شود.

تغییرات هورمونی در خانم‌ها ممکن است باعث گرگرفتگی و خشکی در ناحیه تناسلی شود. برای تخفیف گرگرفتی بهتر است مصرف قهوه و چای را کاهش دهید و ورزش سبک انجام دهید. برای کاهش خشکی واژن، از ژل نرم‌کننده استفاده کنید و شورت نخی بپوشید. خانم‌هایی که شیمی درمانی می‌شوند و همسرانی مردانی که دارو می‌گیرند تا حداقل یک سال بعد از خاتمه شیمی درمانی باید از بارداری خودداری کنند.

مردانی که قرار است شیمی درمانی انجام دهند و مصرف این داروها ممکن است سبب عقیمی شود، می‌توانند قبل از شروع شیمی درمانی به بانک اسپرم مراجعه کنند.

بی‌حسی و گزگز دست‌ها و پاها:

علت این بی‌حسی: داروهای شیمی درمانی، دیابت، اورمی، سوء تغذیه شدید، ضربه، سرطان و مواد سمی خاص است.

نشانه‌ها: ضعف، درد در ساعد، دست، ساق و پنجه پا، احساس‌های غیرعادی مثل: سوزش، خارش، گزش و بی‌حسی.

راه درمان: ماساژ که موجب افزایش جریان خون و کاهش درد می‌شود.

فیزیوتراپی که با تغییرات دامنه حرکتی و تمرینات خاص به این مسئله کمک می‌کند.

کنترل درد: اگر درد را تجربه کردید با پزشک‌تان در مورد آن صحبت کنید تا بر اساس صلاحدید داروی مورد نظر را تجویز کند.

درباره شیمی درمانی چه می دانید؟

بیماران در زمان تزریق داروی شیمی درمانی به نکات زیر توجه کنند:

– در زمان رگ‌گیری توسط پرستار آرامش خود را حفظ کنید و با وی همکاری کنید. بهتر است بگذارید او تصمیم‌ گیرنده مکان مناسب برای رگ‌گیری باشد.

– اگر آنژیوکت را به دلیل رگ‌های نامناسب در محل خم آرنج زدند، مراقب باشید و دست خود را خم و راست نکنید.

– اگر عمل جراحی پستان و برداشتن غدد لنفاوی انجام داده‌اید، به پرستارتان یادآوری کنید که از دست طرف دیگر رگ‌گیری کند.

– در زمان دریافت دارو اگر احساس کردید تزریق نسبت به قبل فرق کرده است یا احساس سوزش، درد، قرمزی یا تورم در محل آنژیوکت کردید به پرستارتان اطلاع دهید.

– در صورت احساس سوزش در زیر پوست، ناحیه اطراف آنژیوکت و یا تورم، قطع جریان سرم بلافاصله به پرستار اطلاع دهید و سرم را ببندید.

-برای درمان بیماری سرطان طب تسکینی بسیار موثر می باشد.

– بعد از خارج کردن آنژیوکت توسط پرستار، دست خود را (تا 48 ساعت) از سطح بدن بالاتر نگه دارید.

– در صورتی که پوست ناحیه در اثر نشت دارو صدمه دید، می‌توان با انجام گرافت پوستی آن را معالجه کرد.

از نظر سازمان بهداشت جهانی WHO یکی از ارکان اصلی برنامه جامع کنترل سرطان در جهت ارتقاء کیفیت زندگی بیماران سرطانی وصعب العلاج، طب تسکینی (Palliative Care) میباشد.

در این راستا و بمنظور مدیریت اینگونه بیماران و بستگان آنها نیاز به یک تیم توانمند علمی شامل: پزشک عمومی، روانشناس و مددکار آشنا به طب تسکینی می باشد تا بتوان نیازهای روحی، روانی، اجتماعی، اقتصادی و مذهبی بیماران و خانواده های آنها را تحت پوشش قرار داد.

هدف از طب تسکینی بهبود کیفیت زندگی بیمار و خانواده وی در مقابل مشکلات تهدیدکننده بیماری از طریق تسکین و پیشگیری از علائم بیماری بطور زود هنگام و موٌثر از جمله درد و دیگر علائم آزاردهنده بیماری و همچنین در راستای رفع نیازهای روحی، روانی و اجتماعی بیمار.

طب تسکینی در بیماران سرطانی به معنای درمان بیمار از همه جوانب است. طب تسکینی به دنبال تسکین علایم جسمی و روحی بیمار است و با ایجاد رضایتمندی و آرامش در فرد و همراهان میتواند در سیر درمانهای دیگر از جمله عمل جراحی، شیمی درمانی و پرتودرمانی به بیمار کمک کند.

وظایف تیم طب تسکینی :

_ مراقبت های پیشگیری، درمانی و پزشکی پیشرفته                                            ( Advanced Supportive Care )

_ مراقبت های روحی روانی                                                                                                       ( Psychoanalyst care )

 _ مراقبت در منزل( Home care & Terminal Care )

_ خدمات آموزشی ، خود مراقبتی                                                                                                                     ( Self Care )

_ خدمات پرستاری  ( Nurse Care )

_ خدمات مددکاری ( Social Work Care )

_ حمایت های معنوی                                                                                                                                   ( Spiritual Care )

_ خدمات فیزیوتراپی و تغذیه                                                                                  ( Physical Therapy & Nutrition )

_  خدمات طب مکمل، طب سنتی و اسلامی                                            ( Alternative & Traditional Medicine )